Gündeme bomba şeklinde düştü: İngiliz askerleri Afganları öldürdü!

BBC’nin elde etmiş olduğu askeri belgeler, SAS birliklerinden bir tanesinin 2010-2011 yılları aralığında 6 aylık süre içinde 54 kişiyi yasa dışı şekilde öldürmüş olabildiğine işaret ediyor.
BBC Panorama ekibinin yürüttüğü araştırmaya nazaran İngiltere’nin eski hususi kuvvetler başkanı Sir Mark Carleton-Smith bu zamanda yasa dışı katliam iddiaları mevzusunda bilgilendirildi, sadece Kraliyet Askeri Polisi tarafınca SAS birliğine ilişkin katliam soruşturması başlatıldığında bile kanıt olarak kullanılabilecek bazı detayları yetkililerle paylaşmadı.
Hususi Kuvvetler Başkanlığı’nın arkasından ordu başkanlığı görevine gelen ve geçen ay görevden ayrılan General Carleton-Smith, BBC’nin bu konudaki sorularını yanıtlamayı reddetti. İngiltere Müdafa Bakanlığı ise İngiliz askerlerin Afganistan’da “cesurca ve son aşama ustalaşmış bir halde vazife yapmış olduğu” açıklamasını yapmış oldu.
Bakanlık söz mevzusu iddialar hakkında yorum yapamayacağını fakat bunun iddiaların doğruluğunu kabul ettiğine dair bir gösterge olmadığını söylemiş oldu.
Araştırma kapsamında yüzlerce sayfalık SAS belgesi çözümleme eden BBC Panorama ekibi, bu belgelerin bir kısmının 2010 ve 2011 yıllarında Afganistan’ın Helmend bölgesinde bir SAS filosu tarafınca yürütülen ‘öldür ya da yakala’ operasyonuna ilişik bulunduğunu bildirdi.
Söz mevzusu operasyon esnasında vazife icra eden ve BBC’ye konuşan bazı kişiler, SAS askerlerinin gece saatlerinde düzenlenen baskınlar esnasında silahsız insanları öldürdüğünü ve arkasından vaka yerine kanıt olarak kayıt dışı silahlar bıraktığını paylaştı.
Bu kişiler, BBC’nin araştırmış olduğu beraber görevli olan SAS askerlerinin insan öldürmek için hem kendi aralarında hem de öteki birliklerle yarıştığını da ekledi.
Üst düzey yetkililer durumdan haberdardıBBC’nin araştırmasına nazaran SAS birliğinin kendi içinde paylaşılan e-postalarda üst düzey yetkililerin bu durumdan haberdar olduğu sadece yasal yükümlülükleri olmasına karşın durumu polise bildirmediği ortaya çıktı.
E-postalarda yetkililerin “son olarak kırım” ve “hakikaten inanılır şeklinde değil” şeklinde ifadeler kullandığı tespit edildi.
‘Öldür ya da yakala’
BBC’nin araştırması tek bir SAS birliğinin Kasım 2010’da Afganistan’da süregelen ve 6 ay devam eden bir operasyonunu inceliyor.
Afganistan’ın o dönemde en tehlikeli bölgelerinden bir tanesi olan Helmand eyaletinde vazife icra eden askerler kasıtlı gözaltı operasyonları yada öteki bir ismiyle ‘öldür ya da yakala’ baskınları düzenliyor ve evvel hedef olarak belirtilmiş Taliban komutanlarını yakalamayı ve bomba yapımını engellemek için emekler sürdürüyordu.
Bu operasyonların planlanma aşamasında vazife icra eden fazlaca sayıda kaynak, BBC’ye bu sürecin fazlaca problemli bulunduğunu ve sık sık sivillerin hedef alındığını söyledi.
2011’de Helmand’da görevli olan ve baskınları düzenlemekle yetkilendirilen bir kaynak, “İstihbarat görevlileri Taliban üyesi bulunduğunu düşündükleri kişilerin listesini fazlaca süratli bir halde çıkarıyordu. Bu listeler sonrasında özetlemek gerekirse tartışılıyordu ve arkasından askeri birliklere teslim ediliyordu” diye konu alıyor ve devam ediyor:
“Her şey fazlaca acil bir halde yapılıyordu, her insanın üstünde fazlaca baskı vardı. Listeye eklenen kişiler hakkında bir an ilkin karar verme zorunluluğu vardı.”
Gece baskınlarında binalar aranıyordu
Gece baskınlarında askeri birlikler bir binayı hedef alıyor ve binanın içindeki insanların dışarı çıkmasını emrediyordu. Askerler bu kişilerin ellerini bağlayıp üstlerini aradıktan sonrasında bir tanesinin eşliğinde binanın içini arıyordu.
Araştırmanın incelemiş olduğu birlik tarafınca düzenlenen baskınlarda binanın içine girildiğinde gözaltındaki kişilerin gizli saklı silahlarla askerleri tehlike arzettiği iddiaları ortaya çıkmış, bu da komutanları endişelendirmişti.
Bu tehditlere karşı gözaltındaki kişileri öldüren askerlerin sayısı artıyordu. Öldürülen kişilerin ise sonradan silahsız olduğu ortaya çıkıyor, üstelik askerlerin ölümleri doğrulamak için vaka yerine kasıtlı olarak tabanca bıraktığı iddiaları paylaşılıyordu.
Bu iddialar yetkilileri o denli fazlaca endişelendirdi ki 2011’in Nisan ayında yöneticilerini bu mevzuda yazılı olarak bilgilendirmeye başladılar.
Yetkililer, “insanların gözaltına alındıktan sonrasında kasıtlı olarak öldürüldüğünü” ve “bunu doğrulamak için kanıt uydurulduğunu” söylemiş oldu.
Yetkililerden bir tanesi olan İngiliz Hususi Birlikleri’nin Destek Personel Yöneticisi, SAS’ın, “direkt tehdit oluşturmasa bile savaşma yaşına gelmiş erkekleri öldürme” politikası uyguluyor olabileceğini, iddiaların “hem etik hem de yasal olarak savunulamaz” bulunduğunu açıkladı.
Şüpheli ölümler serisiSAS’ın düzenlemiş olduğu gece baskınlarına ilişik belgeleri inceleyen BBC Panorama ekibi, gözaltına alındıktan sonrasında şüpheli şekilde öldürülmüş olduğu iddia edilen Afgan erkeklere dair bir seri kanıt buldu.
İncelenen SAS birliğinin 6 aylık görevi esnasında yüzlerce kişinin öldürülmüş olduğu tespit edildi.
SAS ekibinde ise herhangi bir ölüm yada yaralanmaya rastlanmadı.
“Gözaltına alınan kişilerin bu şekilde ölü bulunmaması gerekirdi”BBC’ye konuşan bir üst düzey askeri yetkili, söz mevzusu ekip ile alakalı delillerin “son aşama kaygı verici” bulunduğunu söylemiş oldu:
“Gözaltına alınan kişilerin bu şekilde ölü bulunmaması gerekirdi. Bunun onlarca defa kez gerçekleşmesi kaygı vericiydi. O süre bile bir şeylerin yolunda gitmediği belliydi.”
Mevzuyla ilgili endişeler artınca SAS birliğini incelemek suretiyle hususi bir soruşturma başlatıldı.
Sadece bölgeyi ziyaret eden ve ekiple görüşmeler icra eden soruşturma görevlisinin gece baskınlarının düzenlenmiş olduğu noktalara gitmediği ve vakaya tanıklık ettiğini iddia eden kişilerle görüşmediği ortaya çıktı.
BBC bununla birlikte söz mevzusu iddiaları içeren açıklamaların ve belgelerin kısıtlı erişimi olan hususi dosyalara kaldırıldığını ve bunların, “Yargısız infazlar hakkında anekdot durumunda bilgiler” diye adlandırıldığını tespit etti.
SAS birliği soruşturmanın arkasından 2012 senesinde tekrardan 6 aylık süreliğine Afganistan’a konuşlandırıldı.
2011’de Afganistan’da Kraliyet Deniz Piyadeleri Komutanı olarak vazife icra eden Albay Oliver Lee, BBC’nin ortaya çıkardığı istismar iddialarının “son aşama şaşırtıcı ve kabul edilemez” bulunduğunu ve araştırılması icap ettiğini belirtti.
BBC bölgeyi ziyaret etti
BBC, SAS birliği tarafınca 2010 ve 2011 yıllarında baskına uğramış evleri ziyaret etti.
Bunlardan bir tanesi Helmand eyaletindeki Nad Ali adlı köydeydi. Bu evde 7 Şubat 2011’de sabah erken saatlerde aralarında buluğluk çağındaki bir çocuk da dahil 9 Afgan adam öldürülmüştü.
SAS askerleri, eve helikopterle yaklaştıklarını ve içerideki ‘isyancıların’ onlara ateş etmesiyle kendilerini korumak için çaba sarfetmek için herkesi öldürdüklerini belirtmişti.
Vaka sonrasında evde yalnızca üç tane AK-47 silahı bulunmuş oldu. Tabanca sayısının evde bulunan şahıs sayısından azca olduğu dikkat çekti.
Evin içinde, yere yakın fazlaca sayıda mermi deliği tespit edildi. Balistik tabanca uzmanları bunun tepeden aşağıya ateş açıldığı ve aslına bakarsak bir çatışma yaşanmadığına işaret ettiğini belirtti.
2014 senesinde Kraliyet Askeri Polis ekibi Northmoor Operasyonu adlı bir soruşturma başlattı ve Afganistan’da İngiliz birliklerin kabahat işlediği iddialarını yeniden araştırmaya başladı.
Sadece BBC’ye konuşan soruşturmadan görevli yetkililer kanıt ararken İngiliz Ordusu tarafınca engellendiklerini paylaştı.
Northmoor Operasyonu 2019’da kapatıldı.
İngiltere Müdafa Bakanlığı Afganistan’da kabahat işlendiğine dair herhangi bir kanıt bulunmadığını ve askerlerin en yüksek standartlarda çalıştığını belirtti.

Son Dakika Haberler